آیا مجلس در عمل به اصل ۸۵ قانون اساسی دچار دورِ تسلسلِ باطل خواهد شد؟

به گزارش سادس به نقل از راه صنعت، علی قربانی اصل  وکیل پایه یک دادگستری نامه سرگشاده ای را به هیأت رئیسه محترم مجلس شورای اسلامی با عنوان آیا مجلس در عمل به اصل ۸۵ قانون اساسی دچار دورِ تسلسلِ باطل خواهد شد؟ نوشت.

متن نامه بدبن شرح است:
سلام علیکم
از آنجایی که اصل (۸۵) قانون اساسی در موارد ضروری اختیار تفویض وضع بعضی از قوانین با رعایت اصل (۷۲) به کمیسیونهای داخلی مجلس را به نمایندگان مجلس شورای اسلامی داده است تا در مدتی که مجلس تعیین می‌نماید به صورت آزمایشی اجراء شود، واضح است که نظر قانونگذار تسهیل و تسریع تصویب قوانین در کنار رسیدگی تخصصی به موضوع بوده است که بر اساس ماده (۱۶۴) آیین‌نامه داخلی مجلس این موضوع بر اساس درخواست پانزده نفر از نمایندگان قبل از شروع رسیدگی نهایی در مجلس در جلسه علنی اعلام و در دستور هفتگی بعدی مجلس قرار می‌گیرد تا در صورت تصویب طبق ماده (۱۶۶) طبق ترتیب رسیدگی طرحها و لوایح در مجلس، در کمیسیون مربوط به شرط تصویب رأی حداقل دوسوم اعضای کمیسیون مربوط انجام شود.
مطابق ماده (۱۶۷) تعیین مدت اجرای آزمایشی پس از تصویب طرح یا لایحه در کمیسیون مربوط در دستور کار مجلس قرار می‌گیرد تا پیرامون آن در جلسه علنی رأی‌گیری شود.
اما آنچه در تبصره (۲) این ماده پیش‌بینی شده است، این است که چنانچه پانزده نفر از نمایندگان تقاضای لغو رسیدگی به طرح یا لایحه طبق اصل (۸۵) قانون اساسی را تا قبل از تأیید شورای نگهبان از مجلس داشته باشند، این تقاضا در همان جلسه اعلام و در جلسه بعد طبق ماده (۱۶۵) طرح و رأی‌گیری می‌شود تا در صورت تصویب این تقاضا، رسیدگی به طرح یا لایحه طبق آیین‌نامه داخلی ادامه یابد.
سؤالی که در موارد مطروحه فوق خصوصاً ماده (۱۶۴) و تبصره (۲) ماده (۱۶۷) مطرح می‌گردد این است که اگر بر فرض، درخواست پانزده نماینده جهت بررسی طرح اصل (۸۵) در جلسه علنی به تصویب نرسید و مجدداً پانزده نماینده درخواست بررسی همان طرح را تقدیم کنند، آیا مجدداً باید در هفته آینده مورد رسیدگی و رأی‌گیری قرار گیرد؟! و در صورت عدم رأی‌آوری، نهایت درخواست و رسیدگی در مجلس کجاست؟ آیا به دلیل اینکه در ماده (۱۶۴) نسبت به دفعات آن سکوت شده است، باید وقت کشور و مجلس را برای درخواست مجدد و رسیدگی آن در صحن گرفت؟! پاسخ روشن است؛ حتماً عدم رأی مجلس به معنای عدم امکان رجوع مجدد به این ماده برای طرح رد شده در مجلس است. حال همین موضوع را برای تبصره (۲) ماده (۱۶۷) نیز می‌توان به طریق اولی مطرح کرد.
در حالی که مطابق اصل (۸۵) قانون اساسی، رسیدگی به مواردی که مجلس ضروری تشخیص دهد به کمیسیونهای مجلس تفویض می‌شود. حال در مقابل رأی اکثریت مجلس، پانزده نفر از نمایندگان طبق تبصره (۲) ماده (۱۶۷) تقاضای لغو مصوبه مجلس را به صحن ارائه می‌دهند و هیأت‌رئیسه مجلس طبق قانون در دستور جلسه بعدی خود قرار می‌دهد و در صورتی که موضوع به تصویب اکثریت مجلس نرسید، آیا در جلسه بعدی امکان ارائه مجدد و تکرارِ درخواست، جهت لغو رسیدگی به طرح طبق اصل (۸۵) وجود دارد؟! در این صورت سقف استناد برای لغو رسیدگی طبق اصل (۸۵) که جهت رسیدگی به موارد ضروری است، کجاست؟ و در این میان آیا امکان طرح این موضوع در هر جلسه مجلس وجود دارد؟! و آیا با اصل (۸۵) قانون اساسی که پیرامون موارد ضروری است در تعارض نمی‌باشد؟! به نظر می‌رسد آنچه در هر دو این موادِ آیین‌نامه و دیگر مواد از سوی قانونگذار فرض گرفته شده است، رعایت منطق و اصل عقلانیت در اجرای قانون آیین‌نامه داخلی مجلس می‌باشد تا کلیت مجلس ضمن حفظ متانت و آرامش، با رعایت حکم عقل و منطق از اتلاف انرژی و صرف وقت جهت امور تکراری احتراز نموده صلاح مُلک و ملت را برابر سوگند یادشده سرلوحه همه اعمال و رفتار خود قرار دهند.
با عنایت به مطالب مطروحه فوق، امید است هیأت‌رئیسه محترم مجلس با احتراز از طرح مجدد درخواستهای موضوع مواد ۱۶۴ و ۱۶۷ قانون آئین نامه مجلس که قبلا یکبار در مجلس طرح و تصمیم¬گیری شده اند، ضمن حفظ احترام رأی اکثریت نمایندگان مجلس مانع از ایجاد دورِ تسلسلِ باطل در مجلس و اتلاف وقت و انرژی نمایندگان محترم شوند.

علی قربانی اصل
وکیل پایه یک دادگستری