بازآفرینی تامین مالی معادن؛ گذر از بدهی‌های پرهزینه به مدل‌های هوشمند سرمایه‌گذاری

راهکار اصلی، تغییر رویکرد از تامین مالی مبتنی بر بدهی به تامین مالی پروژه‌محور است؛ مدلی که بازپرداخت منابع از محل جریان نقدی پروژه و پس از آغاز بهره‌برداری انجام می‌شود.

افزایش نرخ بهره در ایران، تامین مالی پروژه‌های معدنی را به یکی از مهم‌ترین چالش‌های این صنعت تبدیل کرده است. زمانی که اوراق اخزا با سود حدود ۴۱ درصد معامله می‌شوند، هزینه تامین منابع مالی نیز به شدت افزایش می‌یابد و در کنار ریسک تاخیر در اجرای پروژه‌ها، احتمال شکست سرمایه‌گذاری‌ها را بالا می‌برد.

نمونه شرکت «کودلکو» در شیلی نیز نشان می‌دهد که حتی بزرگ‌ترین شرکت‌های معدنی جهان، در صورت اتکا به مدل‌های سنتی تامین مالی، ممکن است با انباشت بدهی و کاهش توان سرمایه‌گذاری مواجه شوند. این تجربه می‌تواند هشداری برای شرکت‌های معدنی ایران باشد.

راهکار اصلی، تغییر رویکرد از تامین مالی مبتنی بر بدهی به تامین مالی پروژه‌محور است؛ مدلی که بازپرداخت منابع از محل جریان نقدی پروژه و پس از آغاز بهره‌برداری انجام می‌شود. در این ساختار، ریسک از ترازنامه شرکت به خود پروژه منتقل شده و فشار مالی ناشی از تاخیرها کاهش می‌یابد. البته استفاده از بدهی همچنان ضروری است، اما باید متناسب با ماهیت ریسک، دوره اجرای پروژه و توان ایجاد جریان نقدی انتخاب شود.

در این چارچوب، پنج ابزار کاربردی برای تامین مالی معادن در ایران قابل استفاده است:

*استریمینگ: پیش‌فروش بخشی از تولید آینده محصولات جانبی مانند طلا، نقره یا مولیبدن برای تامین نقدینگی، بدون افزایش بدهی یا کاهش سهم سهامداران.
*رویالتی: پرداخت درصدی از درآمد پروژه به سرمایه‌گذار به جای بهره و اقساط وام؛ مدلی که در صورت تاخیر پروژه، فشار مالی ایجاد نمی‌کند.
*آف‌تیک: پیش‌فروش بخشی از تولید به خریداران صنعتی با هدف تامین نقدینگی و کاهش ریسک فروش در آینده.
*فروش و اجاره مجدد: تبدیل دارایی‌های سرمایه‌ای مانند تجهیزات معدنی به نقدینگی، در حالی که بهره‌برداری از آنها همچنان در اختیار شرکت باقی می‌ماند.
*فارم‌این: مشارکت سرمایه‌گذار در تامین هزینه‌های اکتشاف در ازای دریافت سهمی از پروژه؛ روشی که می‌تواند از تجهیزات بلااستفاده شرکت‌ها نیز برای ایجاد ارزش استفاده کند.

در مجموع، با توجه به شرایط اقتصادی ایران، عبور از روش‌های سنتی تامین مالی و حرکت به سمت ابزارهای نوین و پروژه‌محور، می‌تواند ریسک پروژه‌های معدنی را کاهش داده و زمینه اجرای پایدار طرح‌های توسعه‌ای را فراهم کند.

روابط عمومی و اطلاع رسانی شرکت مجتمع معادن مس تکنار