نبرد غزه؛ پیروزی تاکتیکی، شکست راهبردی برای رژیم غاصب صهیونیستی

مجتبی علیان، تحلیلگر مسائل راهبردی و عضو ارشد مؤسسه مطالعات امنیتی «رویکرد»:

درگیری‌های نظامی میان رژیم اشغال گر و گروه‌های مقاومت فلسطینی در غزه، بار دیگر یکی از چالش‌برانگیزترین معادلات امنیتی خاورمیانه را به نمایش گذاشت. اسرائیل در این دور از منازعه، همانند دفعات پیشین، توانست از منظر نظامی و تاکتیکی، برتری میدانی خود را به رخ بکشد؛ اما پرسش اصلی آن است که آیا این دستاوردهای نظامی توانسته‌اند اهداف کلان و راهبردی رژیم صهیونیستی را محقق کنند؟

همچنین باید افزود صهیونیست ها با تکیه بر قدرت نظامی و اطلاعاتی خود، موفق شد چندین زیرساخت کلیدی متعلق به گروه‌های مقاومت در غزه را هدف قرار دهد. استفاده از پهپادها، سامانه‌های شناسایی لحظه‌ای و توانمندی‌های موشکی دقیق، موجب شد بخشی از تونل‌ها، انبارهای تسلیحاتی و مراکز فرماندهی حماس آسیب ببیند. همچنین، کاهش موقتی حجم پرتاب راکت‌ها به سمت اراضی اشغالی، به‌عنوان نشانه‌ای از فشار مؤثر نظامی تلقی شد.

از این منظر، ارتش رژیم اشغال گر دست‌کم در کوتاه‌مدت توانست نشان دهد که هنوز قادر است به شکلی نظام‌مند پاسخ‌گو باشد و تهدیدات را تا حدودی مهار کند. این همان سطحی از نبرد است که در ادبیات نظامی تحت عنوان «پیروزی تاکتیکی» شناخته می‌شود.

اما آنچه از منظر راهبردی اهمیت دارد، فراتر از میدان نبرد است. واقعیت آن است که اسرائیل، نه‌تنها در دستیابی به هدف اصلی خود – یعنی تضعیف و حذف ساختارهای مقاومتی در غزه – ناکام ماند، بلکه با هزینه‌های راهبردی سنگینی نیز مواجه شد.

نخست، حملات نظامی گسترده موجب تشدید احساسات ضداسرائیلی در منطقه و فراتر از آن شد. تلفات سنگین غیرنظامیان، از جمله کودکان و زنان، به‌سرعت به نماد مظلومیت فلسطینی‌ها در فضای رسانه‌ای و افکار عمومی جهانی تبدیل شد. این امر مشروعیت اخلاقی اقدامات اسرائیل را به‌شدت زیر سؤال برد و جایگاه آن را در سطح بین‌المللی تضعیف کرد.

دوم، در عرصه میدانی، گروه‌هایی مانند حماس نه‌تنها فرو نپاشیدند، بلکه در برخی مناطق حتی مشروعیت بیشتری نیز کسب کردند. روایت «مقاومت در برابر اشغال» مجدداً تقویت شد و گروه‌های مسلح فلسطینی توانستند با کم‌ترین امکانات، در برابر یکی از قدرتمندترین ارتش‌های منطقه‌ای، ایستادگی نمایند. این وضعیت عملاً نشان‌دهنده ناکامی راهبرد رژیم صهیونیستی در برهم‌زدن توازن روانی نبرد بود.

این نکته حائز اهمیت است مجموع این تحولات، حاکی از یک حقیقت راهبردی مهم است: اسرائیل، با وجود برتری نظامی مطلق، نتوانسته است به یک راهکار پایدار برای بحران غزه دست یابد. استمرار چرخه درگیری و نبود یک افق سیاسی برای حل‌وفصل ریشه‌ای مسئله فلسطین، نشان می‌دهد که اتکای صرف به قدرت نظامی نه‌تنها کارآمد نیست، بلکه می‌تواند به بازتولید بحران و افزایش هزینه‌های داخلی و بین‌المللی منجر شود.

در واقع، تکرار سناریوی «کسب پیروزی نظامی و مواجهه با شکست سیاسی»، تبدیل به یک الگوی مزمن در سیاست امنیتی صهیونیست ها در قبال غزه شده است.

در پایان باید افزود نبرد اخیر با غزه یک‌بار دیگر نشان داد که پیروزی در سطح تاکتیکی، نمی‌تواند جایگزین موفقیت راهبردی شود. رژیم صهیونیستی در این نبرد، با وجود موفقیت‌های میدانی، از تحقق اهداف بلندمدت سیاسی و امنیتی خود بازماند. بازسازی مشروعیت مقاومت، افزایش حمایت منطقه‌ای از فلسطینی‌ها و فشارهای بین‌المللی بر تل‌آویو، همگی نشانه‌هایی از این شکست راهبردی هستند.

راهکار بلندمدت برای برون‌رفت از این بحران، نه در تقابل نظامی، بلکه در پذیرش راه‌حلی سیاسی، عادلانه و برآمده از حقوق بین‌الملل نهفته است. تا زمانی که این واقعیت نادیده گرفته شود، هر پیروزی در میدان نبرد، تنها مقدمه‌ای بر شکست‌های بزرگ‌تر در عرصه سیاست خواهد بود.